بررسی نشانه ها و علائم اضطراب جدایی در کودکان

بدون تردید، آگاهی از نشانه ها و علائم اضطراب جدایی در کودکان، کمک شایانی به والدین برای حل و درمان این اختلال می نماید. بسیاری از کودکان نوپا یا شیر خوار در مواقع جدا شدن از والدین خود و در مراحل ویژه ای از زندگی خود، دچار اضطراب و آشفتگی می گردند. به طور معمول از این اضطراب که در اثر احساسات و عواطف ناخوشایند کودک بروز پیدا می کند، با عنوان اضطراب جدایی نام برده می شود.

 

در صورت ادامه این روند، این نوع اضطراب تا هنگام مدرسه رفتن کودک با او باقی می ماند. شروع اضطراب جدایی می تواند در سنین قبل از یک سالگی بروز پیدا کند. در برخی مواقع خاص این اختلال تا سنین چهار سالگی نیز در وجود کودک باقی می ماند. ناگفته نماند که شدت و ضعف این نوع اضطراب از کودکی در مقایسه با کودک دیگر با تفاوت های همراه می باشد. به طور کلی، اضطراب جدایی در سنین 12 الی 18 ماهگی میان کودکان، یک امر طبیعی و نرمال محسوب می شود.

 

حال اگر این اضطراب در سنین بالاتر در کودکان بروز پیدا نماید، با عنوان اختلال اضطراب جدایی شناسایی می گردد. در این حالت با شناختن علائم اضطراب جدایی در کودکان باید درصدد حل و درمان آن برآمد. به طور معمول، کودکان به ویژه در سنین پایین، وابستگی بسیار بالایی به والدین خود دارند. در این شرایط به محض تنها شدن و ترک کودک و ترسیدن، بد خلقی و گریه کودک شروع می شود. این گونه واکنش ها از جانب کودک کاملا طبیعی و نرمال می باشد. حال اگر این اضطراب و وابستگی در سنین بالاتر و علی الخصوص مقطع پیش دبستانی وقوع پیدا نماید، می تواند نمایانگر علائم اضطراب جدایی در کودکان باشد. بر همین اساس، وابستگی بیش از حد به ویژه در سنین پیش دبستانی، یکی از علائم اضطراب جدایی در کودکان محسوب می شود.

 

نگاهی به علائم اضطراب جدایی در کودکان

یکی از نشانه ها و علائم اضطراب جدایی در کودکان، ترس از جدا شدن از محیط خانه و خانواده می باشد. بر این اساس، این دسته از کودکان همواره ترس جدایی از والدین خود را در دل دارند. این ترس سبب شکل گرفتن اضطراب مستمر در وجود آنها می شود. بنابراین، از جمله علائم اضطراب جدایی در کودکان ترس از جدایی تلقی می شود.

 

از دست دادن افراد وابسته نیز می تواند از دیگر علائم اضطراب جدایی در کودکان به حساب آید. در این حالت، فرد در مورد افرادی که وابستگی شدید و زیاد دارد، همواره نگران از دست دادن آنها می باشد. همچنین در این حالت، شخص نگران است که مبادا اتفاقی برای او به وقوع بپیوندد. از دیگر علائم اضطراب جدایی در کودکان می توان به خارج نشدن از محیط خانه اشاره کرد. بر این اساس، کودک به خارج شدن از خانه و رفتن به مکان های دیگر، خانه آشنایان و حتی محیط مدرسه تمایلی نشان نمی دهد.

 

از دیگر نشانه های تاثیر گذار این نوع اضطراب، کابوس دیدن و بی خوابی می باشد. به همین جهت، کودک هرگز دوست ندارد، در هنگام شب در جایی غیر از خانه خودش شب را سپری کند. در برخی موارد اضطراب جدایی سبب کابوس دیدن کودک در رابطه با جدایی والدین خود می شود. نشانه های جسمانی نیز می تواند در زمره دیگر علائم اضطراب جدایی در کودکان به شمار رود. بر این اساس، کودک به محض جدا شدن از افراد که وابستگی و دلبستگی شدید با آنها دارد، دچار مشکلات جسمانی و فیزیکی نظیر دل درد، استفراغ و تهوع می شود. ترس از وقوع اتفاقات ناگوار برای نزدیکان و پدر و مادر خود، از دیگر نشانه و علائم اضطراب جدایی در کودکان می باشد. در این شرایط کودک در وجود خود نوعی نگرانی و آشفتگی را بابت صدمه دیدن عزیزان خود تجربه می نماید.        

 

علائم اضطراب جدایی در کودکان                      

نقش دلایل و علائم اضطراب جدایی در کودکان

علاوه بر علائم اضطراب جدایی در کودکان، علل و عوامل بروز این نوع اختلال نیز از درجه اهمیت بسیار بالایی برخوردار می باشد. ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که اضطراب جدایی در کودکان، نشأت گرفته از احساس ناامنی در وجود کودک می باشد. دلایل ایجاد این حس ناامنی می تواند از مؤلفه های متعددی ناشی شود. بر این اساس از جمله دلایل و علائم اضطراب جدایی در کودکان، عوامل ژنتیکی می باشد. بسیاری از کودکان به علل ژنتیکی از خلق و خوی حساس تری در مقایسه با سایرین برخوردار می باشند.

 

این دسته از کودکان، برای ابتلا به اضطراب جدایی در کودکان مستعد هستند. بر همین اساس، احتمال و آمادگی آنها برای مبتلا شدن به اختلال اضطراب جدایی افزایش پیدا می کند. از دیگر علل و علائم اضطراب جدایی در کودکان، تغییرات محیطی به شمار می رود. تغییر محل زندگی و مدرسه، می تواند زمینه لازم برای ایجاد اختلال اضطراب جدایی را در وجود کودک فراهم آورد. از دلایل مهم و حائز اهمیت در این زمینه، طلاق یا فقدان یکی از والدین می باشد. روش فرزند پروری نیز از جمله دلایل و علائم اضطراب جدایی در کودکان محسوب می شود.

 

بر این اساس، تربیت آسان گیر و قرار دادن همه چیز در اختیار کودک یا برخورد سخت گیرانه والدین، می تواند بستر مناسب برای ایجاد اضطراب در کودک را محقق سازد. از دیگر علل و علائم اضطراب جدایی در کودکان، دلبستگی ناایمن می باشد. به طور کلی، تعاملی که میان کودک و مراقبش برقرار می شود، مفهوم دلبستگی را تداعی می کند. وابستگی شدید میان کودک و مراقب در شرایطی که نیازهای او را برآورده نساخته و پاسخگو نباشد، در زمره وابستگی ناایمن قرار می گیرد. در این وضعیت کودک به سبب تجربه وابستگی ناایمن، دچار اضطراب جدایی و آشفتگی می گردد. 

 

                                                   علائم اضطراب جدایی در کودکان

نحوه و طریقه برخورد با اضطراب جدایی در کودکان 

پس از شناخت نشانه ها و علائم اضطراب جدایی در کودکان، نحوه برخورد با کودک، از درجه اهمیت و ارزش بسیار بالایی برخوردار می باشد. بر همین اساس و به منظور نحوه صحیح با  ، در ابتدای امر لازم است که بر عواطف، احساسات و استرس خود مسلط و فائق شد. همچنین آرام و عاری بودن از هر استرسی، بسیار تاثیر گذار و مؤثر می باشد.

 

چراکه وجود استرس در وجود فرد، امکان انتقال آن را به فرزندان هم محتمل می سازد. هنگامی که والدین علائم اضطراب جدایی در کودکان را فرا گرفتند، در هنگام برخورد با اضطراب جدایی در کودکان، مناسب است که برای عواطف و احساسات کودک خود ارزش و احترام قائل شوند. در این زمینه نباید برای جدا کردن کودک از خود، به زور و اجبار متوسل شد. در این شرایط، تشویق کودک به بازی کردن با همسالان و دوستانش و شرکت کردن در کارهای گروهی، راهکار مفید و مثمر ثمری تلقی می شود.

 

با ادامه یافتن این روند به تدریج علائم اضطراب جدایی در کودکان با کاهش چشمگیری روبرو می شود. همچنین تمجید کردن والدین در هنگام تلاش و کوشش کودک برای وارد شدن به جمع دوستان و همسالان خود، بسیار کارساز و کاربردی محسوب می شود. بدون تردید، پشتیبانی و حمایت از شرکت کردن کودک در انجام فعالیت های گوناگون، یک گام مؤثر و تاثیر گذار برای کاهش و به حداقل رساندن علائم اضطراب جدایی در کودکان به شمار می رود.

 

سوق دادن کودک به سمت و سوی فعالیت های سالم فیزیکی و اجتماعی، به منظور برطرف نمودن حس اضطراب و توسعه تعاملات دوستانه کودک، کمک بسیار شایانی می نماید. ستایش و تمجید کردن از موفقیت کوچک و خرد کودک نیز در از بین بردن علائم اضطراب جدایی در کودکان بسیار تاثیر گذار و اثر بخش می باشد.

 

       علائم اضطراب جدایی در کودکان                                             

راهکارهای درمانی اضطراب جدایی در کودکان

به منظور کاهش علائم اضطراب جدایی در کودکان و درمان این اختلال، روش های درمان متمرکز بر کودکان، راهکار قابل توجه و مثمر ثمری به شمار می رود. در این شیوه به منظور درمان اضطراب جدایی در کودکان، از روش های مختلفی مانند روان درمانی، درمان شناختی رفتاری، گروه درمانی و بازی درمانی استفاده به عمل می آورند. اصل مشترک و وجه برجسته این راهکارهای درمانی مبتنی بر ابراز نگرانی ها، احساسات و افکار کودک می باشد. همچنین برای درمان اضطراب جدایی در کودکان، فراگیری مهارت های کاربردی به منظور کنار آمدن کودک با نگرانی های خود، افزایش اعتماد به نفس و نحوه برخورد با ترس های خود، در دستور کار قرار می گیرد.

 

از دیگر روش های حائز اهمیت برای درمان و کاهش علائم اضطراب جدایی در کودکان، روش درمان متمرکز بر والدین می باشد. در این نوع رویکرد درمانی، در وهله اول مشکلات و مسائل روانشناختی والدین مورد بررسی و ارزیابی قرار می گیرد. در وهله دوم نوع تعامل والدین با کودک و همینطور سبک و روش فرزند پروری پدر و مادر، سنجیده می شود. در ادامه و در پرتو آموزش هایی که متخصصان این حوزه در اختیار والدین قرار می دهند، قابلیت مشارکت در درمان اضطراب جدایی در کودکان، به نحو مطلوب و شایسته امکان پذیر می شود.

 

لازم به ذکر است که در این روش درمانی به منظور کاهش علائم اضطراب جدایی در کودکان، والدین می توانند درصدد تعدیل اختلال اضطرابی کودک خود برآیند. همچنین در جلسه مشاوره، درمانگر با کمک والدین در جهت کسب اطلاعاتی از مراحل رشد کودک، محیط مدرسه و خانه اقدام می کند. پس از کسب این اطلاعات و جمع بندی آنها درمانگر در جهت تشخیص و علائم اضطراب جدایی در کودکان بر می آید. همچنین درمانگر به والدین تمهیدات لازم و تدابیر مقتضی به منظور نحوه مواجه شدن با اضطراب جدایی در کودکان را آموزش می دهد.

 

     علائم اضطراب جدایی در کودکان                                         

زمان کمک گرفتن از متخصص برای کاهش علائم اضطراب جدایی در کودکان

بدون اغراق، در کاهش و برطرف ساختن علائم اضطراب جدایی در کودکان، آگاهی و صبوری والدین کمک شایانی می کند. در برخی مواقع تلاش های والدین در این زمینه افاقه نکرده و کمک خواستن از متخصص اهمیت و ضرورت پیدا می کند. به طور معمول، کمک گرفتن از متخصص علاوه بر بروز علائم اضطراب جدایی در کودکان، نشانه های خطرناک و شدیدی را نیز با خود به دنبال دارد.

 

بر این اساس، ترس بیش از اندازه کودک برای ترک خانه، اجتناب نمودن از رفتن به مدرسه برای روزهای متوالی، شکایت کردن کودک از مبتلا شدن به بیماری های جسمی، احساس شدید گناه و ترس، دوری کردن کودک از همسالان، خانواده و دوستان، بد خلقی و چسبیدن نامتعارف کودک، از جمله نشانه های جدی اضطراب جدایی به شمار می رود. چنانچه والدین همه سعی و کوشش خود را به منظور کاهش علائم اضطراب جدایی در کودکان بکار بسته، اما نتیجه مطلوب و مورد نظر حاصل نشده است، در این شرایط زمان مراجعه به یک متخصص روان شناس فرا رسیده است.

 

چنانچه علائم اضطراب جدایی در کودکان برای مدت های زیادی وجود داشته و در روند بهبودی کودک هیچ تاثیری نداشته است، مراجعه به یک روان شناس کودک، از درجه اهمیت و ارزش بسیار بالایی برخوردار می باشد. در این زمینه باید خاطر نشان کرد که وجود این نشانه های و علائم می تواند مؤید آسیب های روحی و روانی کودک باشد. بر همین اساس و به منظور جلوگیری از این مشکلات و کاهش و برطرف کردن علائم اضطراب جدایی در کودکان، مراجعه به روان شناس کودک بیش از پیش ضرورت و اهمیت پیدا می کند. 

 

                                            علائم اضطراب جدایی در کودکان

تحلیل اضطراب جدایی در بزرگسالان

ترس بیش از حد و اضطراب شدید، نمایانگر اضطراب جدایی در بزرگسالان می باشد. بر این اساس، اضطراب جدایی در بزرگسالان در مواقع از دست دادن یکی از عزیزان، به شکل بارز و برجسته ای نمود پیدا می کند. این نوع اضطراب و ترس شدید حاصل از آن، زندگی فردی و شخصی فرد را بشدت تحت شعاع خود قرار می دهد. اگرچه بسیاری اعتقاد دارند که اختلال اضطراب جدایی به کودکان اختصاص دارد، اما باید خاطر نشان کرد که اضطراب جدایی در بزرگسالان نیز بروز پیدا می کند.

 

در مباحت گذشته در مقوله نشانه ها و علائم اضطراب جدایی در کودکان به تفصیل صحبت شد. در ادامه نشانه های بارز اضطراب جدایی در بزرگسالان را مورد بررسی قرار می دهیم. نگران بودن بیش از اندازه در موضوع تنها ماندن، تشدید و افزایش ترس از تنهایی، چک کردن و بررسی افراد مورد علاقه و همسر، احساس نگرانی بیش از حد داشتن و اضطراب و پریشانی غیر طبیعی، از جمله علائم اختلال اضطراب جدایی در بزرگسالان محسوب می شود.

 

به طول کلی، در این بروز نوع اختلال، جدایی فرزندان، همسر یا والدین بسیار تاثیر گذار و مؤثر می باشد. برای درمان اضطراب جدایی در بزرگسالان نیز روش های و راهکارهای مختلفی وجود دارد. بر این اساس، درمان رفتاری شناختی، تجویز داروهای ضد اضطراب و مشارکت کردن در گروه های حمایت گر، از جمله راهکارهای درمانی اضطراب جدایی در بزرگسالان تلقی می گردد.       

 

لینک کوتاه:

zood.link/7tllg

مشاهده متخصصین درمان زوج و خانواده

مشاهده خدمات مشاوره و روان درمانی کودک